Review Trong gia đình — Hector Malot

Tác giả: Hector Malot (1830–1907) · Xuất bản lần đầu: En Famille, 1893 · Nhân vật chính: Perrine · Giải thưởng: giải Montyon của Viện Hàn lâm Pháp, 1894

Nói về gì

Perrine là một cô bé 13 tuổi, cùng mẹ bệnh nặng lặn lội từ Ấn Độ trở về Pháp trên một chiếc xe lừa cũ kỹ, với gần như không có gì trong tay ngoài con lừa Palikare và vài món đồ đạc. Mẹ mất dọc đường, Perrine thành trẻ mồ côi và một mình tìm tới Maraucourt — thị trấn công nghiệp nơi ông nội cô, ông Vulfran Paindavoine, làm chủ một nhà máy sợi. Cô không dám lộ diện: giấu tên thật, lấy tên giả là Aurélie, xin làm công nhân trong chính nhà máy của ông mình, vừa mưu sinh vừa lặng lẽ tìm hiểu về người ông chưa từng gặp. Trong gia đình ra đời năm 1893, mười lăm năm sau Không gia đình, và được xem như tác phẩm song hành: nếu Rémi lang thang ngoài đường thì Perrine đi vào lòng một thị trấn công nghiệp — hai mặt của cùng một nước Pháp thế kỷ 19.

Những ý hay nhất

• Một nữ chính mạnh mẽ theo cách lặng lẽ. Perrine không có phép màu nào giúp đỡ. Cô sống sót bằng sự khôn ngoan, kiên nhẫn và chăm chỉ: quan sát, chờ đợi, làm tốt nhất có thể trong hoàn cảnh của mình. Đây là kiểu nhân vật chính không ồn ào nhưng càng đọc càng nể.
• Bức tranh xã hội chân thật. Thị trấn Maraucourt với nhà máy sợi, đời sống công nhân, khoảng cách giàu nghèo — Malot đưa cả một lát cắt của nước Pháp thời công nghiệp hóa vào trong một cuốn tiểu thuyết cho người trẻ, và người đọc còn nhìn thấy cả một xã hội đang thay đổi.
• Căng thẳng đến từ sự kiên nhẫn. Toàn bộ sức hút của truyện nằm ở bí mật của Perrine: cô ở ngay trước mặt ông nội mình mà không được nhận ra. Không cần những pha hành động lớn, chỉ riêng việc chờ đợi và tính toán từng bước đi của cô đã đủ khiến người đọc nín thở.

Hợp với ai

Hợp với ai đã đọc Không gia đình và muốn đọc tiếp "người chị em" của nó. Cũng hợp với độc giả thích những câu chuyện về sự kiên trì thầm lặng hơn là phiêu lưu ồn ào, và các bạn trẻ đang tìm một nhân vật nữ mạnh mẽ để đồng cảm.

Điểm trừ

Nhịp truyện chậm và trầm hơn Không gia đình khá nhiều — ít phiêu lưu, nhiều quan sát và chờ đợi, nên ai thích tiết tấu nhanh có thể thấy lê thê, nhất là các đoạn tả đời sống trong nhà máy. Cuốn này cũng ít nổi tiếng hơn, nên bản dịch tiếng Việt ít lựa chọn hơn, cần để ý chọn bản dịch tốt.