Review Sherlock Holmes — Arthur Conan Doyle

Tác giả: Arthur Conan Doyle (1859–1930) · Xuất bản lần đầu: A Study in Scarlet (Chiếc nhẫn tình cờ), 1887 · Quy mô: 4 tiểu thuyết và 56 truyện ngắn

Nói về gì

Sherlock Holmes là thám tử tư ở số 221B phố Baker, London, cùng người bạn kiêm người ghi chép là bác sĩ John Watson. Mỗi vụ án là một câu đố: một dấu chân lạ trên tuyết, một mẩu tro xì gà, một chiếc đồng hồ cũ — những chi tiết nhỏ xíu người khác bỏ qua, Holmes gom lại thành cả một câu chuyện. Bộ truyện gồm bốn tiểu thuyết và 56 truyện ngắn, ra đời từ năm 1887, tới nay vẫn là khuôn mẫu của gần như mọi truyện trinh thám sau này. Điều thú vị là Conan Doyle vốn là bác sĩ, và cách Holmes suy luận rất giống cách một bác sĩ chẩn đoán: quan sát triệu chứng, loại trừ từng khả năng, rồi kết luận. Holmes không có siêu năng lực, anh chỉ nhìn kỹ hơn người khác và suy nghĩ có hệ thống hơn.

Những ý hay nhất

• Nghệ thuật quan sát và suy luận. Cái hay của Holmes không nằm ở đáp án, mà ở quá trình: từ một chi tiết nhỏ, anh lần ra cả một chuỗi sự việc. Đọc nhiều, mình cũng bắt đầu để ý hơn tới những thứ xung quanh — một thói quen có ích cả ngoài đời.
• Cặp đôi Holmes — Watson. Holmes là thiên tài lạnh lùng, Watson là người bình thường ấm áp, và chính Watson mới là cầu nối giữa độc giả với Holmes. Watson hỏi những câu mình cũng muốn hỏi, ngạc nhiên những chỗ mình cũng ngạc nhiên. Nhờ có Watson mà những màn suy luận dài không bị khô.
• Đọc được từng mẩu nhỏ. Phần lớn bộ truyện là truyện ngắn, mỗi truyện độc lập. Mình có thể đọc một truyện trong một buổi tối, gấp sách lại mà vẫn trọn vẹn — không cần cam kết đọc cả một cuốn dày mới thấy hay.

Hợp với ai

Hợp với người thích câu đố, thích suy luận, hoặc muốn bắt đầu đọc trinh thám mà chưa biết bắt đầu từ đâu. Cũng hợp với ai thích đọc truyện ngắn, tranh thủ lúc rảnh.

Điểm trừ

Văn phong thời Victoria nên có đoạn đọc hơi chậm với người quen văn hiện đại. Một số truyện dựa vào kiến thức và bối cảnh của thế kỷ 19, nên có chi tiết ngày nay đọc sẽ thấy lạ lẫm, thậm chí có quan điểm thời đó giờ đã lỗi thời.