Review Don't Make Me Think — Steve Krug

Tác giả: Steve Krug, chuyên gia về usability (tính dễ dùng). Sách gốc Don't Make Me Think: A Common Sense Approach to Web Usability, xuất bản lần đầu năm 2000, bản "Revisited" (tái bản lần 3, bổ sung thêm phần mobile) năm 2014, khoảng 216 trang, đã bán hơn 700.000 bản. Thuộc tầng 2 — Làm nghề giỏi dần lên. Cuốn này nói về gì: Một cuốn sách mỏng nhưng là kinh điển của giới làm web: người dùng không đọc trang web của bạn, họ quét lướt qua nó. Thiết kế tốt là thiết kế không bắt người dùng phải suy nghĩ — mỗi lần họ dừng lại tự hỏi "cái này bấm vào đâu?" hay "cái này nghĩa là gì?" là một lần thiết kế thất bại. Sách đi qua những nguyên tắc rất đời thường: điều hướng phải tự hiển nhiên, mỗi trang phải trả lời được "mình đang ở đâu" trong vài giây, và cách test usability rẻ nhất có thể. Những ý hay nhất:

• Luật đầu tiên của usability: đừng bắt người dùng phải nghĩ. Nghe thì hiển nhiên, nhưng soi lại sản phẩm mình đang làm thì hầu như trang nào cũng có chỗ bắt người dùng đoán. Đây là thước đo đơn giản nhất để tự kiểm tra thiết kế của mình.
• Người dùng thật dùng web khác hẳn cách người làm web tưởng tượng. Họ quét thay vì đọc, chọn cái "đủ tốt" đầu tiên thay vì cái tối ưu, lần mò thay vì tìm hiểu kỹ. Thiết kế phải theo hành vi thật, không theo logic của người làm ra sản phẩm.
• Test usability không cần tốn kém. Vài người dùng, một buổi chiều, vài chục phút quan sát là đủ phát hiện những vấn đề lớn nhất. Không cần phòng lab, không cần ngân sách lớn — chỉ cần chịu ngồi xem người thật dùng sản phẩm của mình.

Hợp với ai: Dev làm web/app đã 1–2 năm trở lên, frontend, designer, PM — nói chung là ai làm sản phẩm cho người khác dùng. Điểm trừ/lưu ý: Sách mỏng, ví dụ chủ yếu là web truyền thống. Bản 2014 có thêm phần mobile nhưng vẫn chưa bao quát app mobile hiện đại. Đọc thì nhanh hết, nhưng biến thành thói quen thì cần thời gian thực hành — đọc xong mà không soi lại sản phẩm của mình thì cũng như chưa đọc.